Difterie: Omvang en trends

Difterie komt tegenwoordig in Nederland weinig voor
Voor invoering van vaccinatie in Nederland (in 1952/1953) tegen difterie werden jaarlijks zo’n 2.000-4.500 difteriegevallen geregistreerd. In de oorlogsjaren en vlak daarna werden uitschieters tot enkele tienduizenden gezien (Burgmeijer & Bolscher, 2002). Sinds 1960 komt difterie in Nederland nauwelijks nog voor. In de periode 1997-2002 werd minimaal één keer een toxigene stam van Corynebacterium sp. aangetoond bij een patiënt tussen 20-49 jaar, waarbij het klinisch beeld van difterie optrad. Tussen 1997 en 2003 varieerde het aantal ziekenhuisopnamen wegens difterie tussen 0 en 3 per jaar. Deze enkele gevallen betroffen kinderen tot 1 jaar en kinderen tussen 10 en 19 jaar (Abbink et al., 2004). Een risicogroep wordt gevormd door groepen mensen die om religieuze of levensbeschouwelijke redenen vaccinatie afwijzen en oudere mensen die voor de invoering van de vaccinatie zijn geboren. Als vaccinatie tegen difterie op de huidige manier binnen het Rijksvaccinatieprogramma blijft bestaan, zijn er geen redenen om aan te nemen dat het aantal ziektegevallen in de toekomst zal veranderen.

Geen sterfte meer door difterie in Nederland
Tot de Tweede Wereldoorlog was difterie een belangrijke doodsoorzaak bij kinderen. Vroeger ging 5 tot 10% van de difteriepatiënten dood. Het ging dus om ongeveer 100-400 sterfgevallen per jaar. De andere patiënten herstelden langzaam, maar dat duurde maanden en soms meer dan een jaar. In de periode 1996-2003 waren er geen sterftegevallen door difterie.

Difterie in Oost-Europa een probleem
In de jaren 90 van de vorige eeuw heeft in Oost-Europa een difterie-epidemie plaatsgevonden. In het piekjaar werden in de hele regio 50.425 nieuwe difteriegevallen gemeld. Dat was 88% van alle difteriegevallen in de hele wereld. In de rest van de Europese Gemeenschap werden in 1995 24 difteriegevallen gemeld. In de regio Armenië, Estonië, Litouwen en Oezbekistan komt nu gemiddeld 1 nieuw ziektegeval van difterie voor per 100.000-200.000 inwoners en in Rusland en Tadzjikistan 27-32 nieuwe ziektegevallen per 100.000 inwoners. In de periode 1990 tot 2001 waren meer dan 4.000 sterfgevallen door difterie te betreuren. Het aantal sterfgevallen door difterie ligt momenteel op 2-3% van de nieuwe ziektegevallen in Rusland en de Oekraïne, op 6-10% in Armenië en Kazachstan en op 17–23% in Azerbeidzjan, Georgië en Turkmenistan (bron: Difterie in Europese en Sovjetlanden regio).

Bron: 
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 3.6